Το El Niño επιστρέφει ξανά στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης. Νέα ανάλυση που παρουσιάστηκε από το Climatebook αναφέρει ότι αρκετά κλιματικά μοντέλα συγκλίνουν στο ενδεχόμενο εμφάνισης ενός νέου επεισοδίου El Niño προς το δεύτερο μισό του 2026, με ορισμένες προβλέψεις να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το σενάριο μιας ισχυρής εκδήλωσης. Παράλληλα, το αμερικανικό Climate Prediction Center (NOAA) εκτιμά ότι το El Niño είναι πιθανό να αναπτυχθεί από το καλοκαίρι του 2026 και να διατηρηθεί έως το τέλος του έτους, αν και η τελική του ένταση παραμένει αβέβαιη.
Το El Niño είναι η θερμή φάση του φαινομένου ENSO (El Niño–Southern Oscillation), ενός φυσικού μηχανισμού μεταβλητότητας του κλιματικού συστήματος στον τροπικό Ειρηνικό. Δεν αποτελεί αιτία ούτε αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, όμως μπορεί να επηρεάσει τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας, την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και τα πρότυπα βροχής σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Με απλά λόγια, πρόκειται για ένα φυσικό φαινόμενο με παγκόσμιο «αποτύπωμα», που μπορεί να μεταβάλει προσωρινά τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνονται οι υψηλές θερμοκρασίες, οι βροχοπτώσεις ή και η ξηρασία σε διάφορες ηπείρους.
Αυτό που κάνει το ενδεχόμενο ενός νέου El Niño ιδιαίτερα σημαντικό σήμερα είναι ότι εκδηλώνεται πάνω σε έναν πλανήτη που ήδη θερμαίνεται λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με το άρθρο του Climatebook, ένα πολύ ισχυρό επεισόδιο μπορεί να προσθέσει προσωρινά έως και περίπου 0,2°C στη μέση παγκόσμια θερμοκρασία, με το ισχυρότερο αποτύπωμά του να εμφανίζεται συνήθως λίγους μήνες μετά την κορύφωσή του. Έτσι, ακόμη και αν το φαινόμενο ενισχυθεί κυρίως στα τέλη του 2026, οι πιο καθαρές επιδράσεις του ενδέχεται να φανούν περισσότερο μέσα στο 2027.
Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Οι προβλέψεις για την εξέλιξη του ENSO την άνοιξη είναι γνωστό ότι συνοδεύονται από αυξημένη αβεβαιότητα, εξαιτίας του λεγόμενου spring predictability barrier, δηλαδή ενός διαστήματος όπου η προγνωστική ικανότητα των μοντέλων μειώνεται αισθητά. Γι’ αυτό και, παρότι η NOAA δίνει 62% πιθανότητα εμφάνισης El Niño την περίοδο Ιουνίου–Αυγούστου 2026, σημειώνει ταυτόχρονα ότι η πιθανότητα να εξελιχθεί σε ισχυρό επεισόδιο αργότερα μέσα στο έτος είναι περίπου μία στις τρεις.
Η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και επειδή τα τελευταία χρόνια δείχνουν πόσο εύκολα μπορεί να συγχέεται η φυσική κλιματική μεταβλητότητα με τη μακροχρόνια τάση της υπερθέρμανσης. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) έχει επισημάνει ότι το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, περίπου 1,55°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, και ότι η ακραία αυτή ζέστη ενισχύθηκε από το ισχυρό El Niño των αρχών του έτους, χωρίς όμως να οφείλεται μόνο σε αυτό. Η βασική αιτία παραμένει η συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα.
Το El Niño δεν «δημιουργεί» την κλιματική κρίση, αλλά μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας φυσικός ενισχυτής της, προσθέτοντας προσωρινά επιπλέον θερμότητα σε ένα ήδη επιβαρυμένο κλιματικό σύστημα. Και επειδή κανένα επεισόδιο El Niño δεν είναι ίδιο με το προηγούμενο, οι επιπτώσεις του δεν μεταφέρονται αυτόματα με τον ίδιο τρόπο από τη μία χρονιά στην άλλη ή από τη μία περιοχή του κόσμου στην άλλη.
Πηγή:
Climatebook — El Niño: έρχεται νέο επεισόδιο μέσα στο 2026 – τι σημαίνει για τον πλανήτη
NOAA CPC — ENSO Diagnostic Discussion
WMO — ENSO neutral conditions expected as La Niña fades, but El Niño chances rise
Αφήστε σχόλιο