Η κατανόηση της εξέλιξης των κινδύνων που απειλούν τα μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς είναι απαραίτητη προκειμένου να σχεδιαστεί ορθά η προσαρμογή και η διαφύλαξή τους. Για το λόγο αυτό οι επιστήμονες του τομέα επιστρατεύουν ένα εύρος από δεδομένα είτε παρατηρήσεων, είτε αποτελέσματα κλιματικών μοντέλων που μπορούν βάσει ορισμένων σεναρίων να παράγουν προβλέψεις για την πορεία βασικών κλιματικών παραμέτρων σε βάθος αιώνα. Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα που εντοπίζουν οι ειδικοί δεν είναι η διάθεση των δεδομένων, αλλά η έλλειψη ευαισθητοποίησης και ικανότητας χρήσης των κλιματικών δεδομένων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορά την πολιτιστική κληρονομιάς. Οι αρμόδιοι και οι διαχειριστές των πολιτιστικών χώρων πολλές φορές ή δεν έχουν επίγνωση των προβλημάτων και φθορών που μπορεί να επιφέρει η κλιματική αλλαγή ή είναι απασχολημένοι με τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες των χώρων αυτών. Στο πρόβλημα χρήσης των κλιματικών δεδομένων για την υποστήριξη δράσεων για το κλίμα στη Μεσόγειο από μη εξειδικευμένα άτομα έδωσε πρόσφατα απάντηση το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Γεωσκόπησης (Copernicus) και o διακυβερνητικός οργανισμός για τις ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου, Ένωση για τη Μεσόγειο ( UfM) με την κατασκευή μιας εύχρηστης εφαρμογής. Πρόκειται για ένα διαδραστικό χάρτη που εμφανίζει το ύψος της στάθμης της θάλασσας κατά τη διάρκεια ενός ακραίου γεγονότος 1 στα 100 έτη, λαμβάνοντας υπόψη και την προβλεπόμενη αύξηση της στάθμης της θάλασσας έως το 2050. Οι περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς που διατρέχουν κίνδυνο εντοπίζονται με χρωματιστές κουκίδες στον χάρτη, ενώ τα διαφορετικά χρώματα (πράσινο, κίτρινο, κόκκινο) υποδεικνύουν την εκτίμηση του κινδύνου (χαμηλός, μέτριος, υψηλός). Επιλέγοντας το κάθε μνημείο, παρέχονται στον χρήστη επιπλέον πληροφορίες για το πώς άλλαξε η μέση στάθμη της θάλασσας στην περιοχή τα τελευταία 30 χρόνια και πώς μπορεί να αλλάξει η σφοδρότητα των ακραίων φαινομένων λόγω κλιματικής αλλαγής (Για περισσότερες πληροφορίες κάντε κλικ εδώ https://cds.climate.copernicus.eu/apps/c3s/app-climate-mediterranean-sea-level).
Η ανάπτυξη της εφαρμογής αποτελεί ένα πρότυπο χρήσης των κλιματικών δεδομένων που δύναται να παρέχει λύσεις για το κλίμα σε τοπική και περιφερειακή κλίμακα. Η Δήλος είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου έργα προστασίας και προσαρμογής του αρχαιολογικού χώρου από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας στα σημεία που υποδεικνύουν τα κλιματικά δεδομένα είναι ήδη υπό εξέλιξη.
Τα μέτρα προσαρμογής όμως στην κλιματική αλλαγή μπορεί να αποδειχτούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των συγκεκριμένων κινδύνων μόνο αν σχεδιαστούν και εφαρμοστούν κατάλληλα. Σε αυτά εμπεριέχονται έργα ήπιας προστασίας με βάση το οικοσύστημα, δηλαδή μαζικής προστασίας των ακτών και βιώσιμης ανάπτυξης (αντιπλημμυρικά έργα κατά μήκος του Δέλτα του Νείλου), έργα μηχανικής προστασίας (δημιουργία αναχωμάτων ή βαράθρων), λύσεις με βάση τη φύση. Σε αντίθεση με τα έργα μηχανικής προστασίας που επιφέρουν άγνωστους κινδύνους για τα οικοσυστήματα, οι λύσεις που βασίζονται στη φύση αποσκοπούν στη μείωση των μελλοντικών κινδύνων, μειώνοντας κατά συνέπεια την έκθεση των παράκτιων περιοχών σε πλημμύρες και διάβρωση.
Η οικονομία των μεσογειακών κρατών στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό τους και μεγάλη μερίδα του τουρισμού ανήκει στον πολιτιστικό τουρισμό. Επομένως η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτιστικών χώρων στην κλιματική αλλαγή είναι το κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη των μεσογειακών χωρών, αλλά αποτελεί και μια πρωτοπόρα δράση για το κλίμα. Όσο σε αυτή συγκαταλέγεται και η ανάπτυξη λύσεων με βάση τη φύση για την ενίσχυση των παράκτιων ζωνών πέρα της προστασίας τους επιτυγχάνεται και η προστασίας των οικοσυστημάτων της περιοχής.
Αφήστε σχόλιο