Ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος του 2026 άφησαν στη δυτική Ευρώπη μια εικόνα ασυνήθιστα παρατεταμένης υγρασίας, με διαδοχικά συστήματα κακοκαιρίας να μετατρέπουν μεγάλο μέρος της περιόδου σε έναν σχεδόν αδιάκοπο κύκλο βροχής, κορεσμένων εδαφών και πλημμυρικών επεισοδίων. Η πιο έντονη επιβάρυνση καταγράφηκε στην Ιβηρική Χερσόνησο, ιδίως στη νότια Ισπανία και την Πορτογαλία, αλλά και σε τμήματα της βόρειας Αφρικής, ενώ παρατεταμένα υγρά επεισόδια επηρέασαν επίσης τη Γαλλία, την Ιταλία, τα δυτικά Βαλκάνια, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως συνοψίζει η υπηρεσία της Ευρωπαϊκή Ένωσης, Copernicus Climate Change Service, η δυτική Ευρώπη γνώρισε εξαιρετικά επίμονες βροχοπτώσεις τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026, με σημαντικές επιπτώσεις σε πολλές περιοχές.
Στην ηπειρωτική Ισπανία, σύμφωνα με την AEMET (Μετεωρολογική Υπηρεσία της Ισπανίας), καταγράφηκαν 234 mm βροχής μεταξύ 1ης Ιανουαρίου και 25ης Φεβρουαρίου, σχεδόν τα διπλάσια από τον μέσο όρο για το πρώτο δίμηνο του έτους, καθιστώντας το διάστημα αυτό το υγρότερο από το 1996. Στην Πορτογαλία, η IPMA (Πορτογαλικό Ινστιτούτο Θάλασσας και Ατμόσφαιρας )ανέφερε ότι ο Ιανουάριος του 2026 ήταν ο δεύτερος πιο βροχερός Ιανουάριος από το 2000, ενώ ο Φεβρουάριος ο πιο βροχερός των τελευταίων τουλάχιστον 47 ετών. Στη Γαλλία, το διάστημα από 14 Ιανουαρίου έως 22 Φεβρουαρίου έδωσε ακολουθία 40 συνεχόμενων «υγρών ημερών», δηλαδή ημερών με τουλάχιστον 1 mm βροχής, το μεγαλύτερο τέτοιο σερί από την αρχή των μετρήσεων το 1959.

Η χωρική εικόνα είναι ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακή από τα εθνικά ρεκόρ. Η ανάλυση των δεδομένων επανανάλυσης ERA5 για την περίοδο 1 Ιανουαρίου–20 Φεβρουαρίου δείχνει πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο αριθμό υγρών ημερών σε μεγάλο μέρος της δυτικής και νότιας Ευρώπης, ενώ εκτεταμένες περιοχές κατέγραψαν τον υψηλότερο αριθμό υγρών ημερών για αυτό το διάστημα σε ολόκληρη τη διαθέσιμη χρονοσειρά. Με άλλα λόγια, δεν επρόκειτο απλώς για έναν βροχερό χειμώνα, αλλά για ένα επίμονο, πολυήμερο καθεστώς υγρασίας σε κλίμακα ηπείρου.
Οι επιπτώσεις αυτής της διαδοχής καταιγίδων δεν οφείλονταν μόνο στα ημερήσια ύψη βροχής, αλλά κυρίως στη διάρκειά τους. Όταν τα εδάφη παραμένουν ήδη κορεσμένα για εβδομάδες, κάθε νέο επεισόδιο βροχόπτωσης μετατρέπεται ευκολότερα σε επιφανειακή απορροή. Αυτό ακριβώς περιγράφει το Copernicus για τμήματα της δυτικής Ευρώπης και ειδικά της Ιβηρικής και της Γαλλίας: επαναλαμβανόμενες καταιγίδες άφησαν το έδαφος μόνιμα υγρό, οι στάθμες των ποταμών ανέβηκαν γρήγορα και η πρόσθετη βροχή έβρισκε όλο και μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης από το έδαφος.
Το πιο ενδιαφέρον, όμως, στοιχείο του επεισοδίου είναι ο μηχανισμός που το τροφοδότησε. Η ασυνήθιστα επίμονη διαδοχή καταιγίδων αποδόθηκε σε μια έντονη θερμοκρασιακή αντίθεση ανάμεσα σε ψυχρότερες από το κανονικό συνθήκες πάνω από τη Βόρεια Αμερική και τον δυτικό Βόρειο Ατλαντικό και σε θερμοκρασίες επιφάνειας θάλασσας ρεκόρ στον υποτροπικό Βόρειο Ατλαντικό. Αυτή η αντίθεση δημιούργησε ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη καταιγίδων, ενώ τα θερμότερα νερά ενίσχυσαν την εξάτμιση και αύξησαν την ποσότητα υγρασίας που ήταν διαθέσιμη στα συστήματα. Στο πλαίσιο της μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, αυτή η υγρασία οργανώθηκε σε κανάλια έντονης οριζόντιας μεταφοράς υδρατμών (atmospheric river) από χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη και μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην ενίσχυση των βροχοπτώσεων πάνω από την Ιβηρική Χερσόνησο.
Στην περίπτωση αυτού του επεισοδίου, το Copernicus δείχνει ότι η ενισχυμένη μεταφορά υδρατμών συνδέθηκε με έντονες βροχοπτώσεις που προκάλεσαν πλημμύρες. Επιπλέον, η μέση ροή υδρατμών που έφτασε στη δυτική ακτή της Ιβηρικής μεταξύ 16 Ιανουαρίου και 8 Φεβρουαρίου, δηλαδή κατά το κύριο διάστημα της ακολουθίας καταιγίδων, ήταν η υψηλότερη σε ολόκληρο το σύνολο δεδομένων ERA5.

Αυτό το επεισόδιο είναι χαρακτηριστικό όχι μόνο λόγω της έντασης των βροχών, αλλά κυρίως επειδή φανερώνει πώς η επιμονή πολλών διαδοχικών συστημάτων μπορεί να μετατρέψει έναν βροχερό χειμώνα σε εκτεταμένη υδρολογική κρίση. Η δυτική Ευρώπη, η Ιβηρική και τμήματα της βόρειας Αφρικής αλλά και η χώρα μας δεν επηρεάστηκαν από μία μόνο καταιγίδα, αλλά από μια αλληλουχία ατμοσφαιρικών διεργασιών που συνδύασε επαναλαμβανόμενες κυκλογενέσεις, πολύ υψηλή διαθεσιμότητα υγρασίας και ήδη κορεσμένα εδάφη. Στο ευρύτερο χειμερινό υπόβαθρο της περιόδου, η κυκλοφορία στο βόρειο ημισφαίριο ήταν επίσης διαταραγμένη, με αυξημένη κυμάτωση του πολικού αεροχειμάρρου στα τέλη Ιανουαρίου, όπως ανέφερε το Copernicus, ενώ αναλύσεις των αρχών Φεβρουαρίου έδειχναν έντονη αποδυνάμωση και μετατόπιση της πολικής δίνης στη χαμηλή στρατόσφαιρα. Προγνωστικές αναλύσεις στις αρχές Φεβρουαρίου εκτίμησαν ένα εκτεταμένο χαμηλό πεδίο από τις ανατολικές ΗΠΑ προς τη δυτική Ευρώπη, διάταξη που ευνοούσε τη διατήρηση ροής από τον Ατλαντικό και ηπιότερων αλλά πολύ υγρών συνθηκών στη δυτική Ευρώπη. Αν και το Copernicus αποδίδει άμεσα την ακολουθία των καταιγίδων κυρίως στη θερμοκρασιακή αντίθεση στον Ατλαντικό και στην ενισχυμένη μεταφορά υδρατμών, το επεισόδιο εντάχθηκε ταυτόχρονα σε ένα γενικότερο πλαίσιο διαταραγμένης χειμερινής ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας. Το αποτέλεσμα ήταν ένας από τους πιο επίμονους και γεωγραφικά εκτεταμένους χειμερινούς κύκλους υετού των τελευταίων δεκαετιών, όπως αποτυπώνεται στο ERA5 και στα εθνικά μετεωρολογικά δεδομένα.
Πηγές:
Copernicus Climate Change Service (C3S/ECMWF), Precipitation, relative humidity and soil moisture – February 2026
https://climate.copernicus.eu/precipitation-relative-humidity-and-soil-moisture-february-2026
Copernicus Climate Change Service (C3S/ECMWF, Fifth-warmest January sees 2026 start with weather extremes across both hemispheres.
Severe Weather Europe – Stratospheric Warming 2026: The Polar Vortex Split Meets Atmospheric MJO Interference.








Αφήστε σχόλιο